Qutb yog`dusi
![](http://geografiya.uz/uploads/posts/2015-07/thumbs/1437662456_qutb-yogdusi.jpg)
Bu eng ajoyib va ko`rkam tabiat hodisalaridan
biri qutb yog`dusidir. Yorug` shimol yog`dusi (shimolda qutb yo`g`dusi shunday
ataladi) osmonda bir necha soat jilolanib turadi.
Qutb yog`dulari Quyosh bilan bog`liq. Quyosh
– ulkan hajmdagi qizib turgan shar ekanligini bilasiz, albatta. Ana shu ulkan
"pechka” olam bo`shlig`iga juda katta miqdorda issiqlik tarqatadi va o`zidan
elektr bilan zaryadlangan moddalarning zarralari oqmini chiqarib turadi. Ana
shu zarralar Yer atmosferasining yuqori – qatlamlarida – yer yuzasidan 80
kilometrdan to 1000 kilometrgacha bo`lgan balandlikda havo atomlari va
molekulalari bilan to`qnashadi va ular sariq, qizil, to`q-sariq ranglarda nur
sochadi. Qutb yog`dusi shunday ro`y beradi.
Xo`sh, nima uchun ana shu ajoyib manzara
odatda faqat Yerning Shimoliy hamda Janubiy qutblari yaqindagina sodir bo`ladi?
Gap shundaki, butun Yer kurrasi ulkan magnitdan iboratdir. Har qanday magnitda
bo`lganidek, uning ham ikkita qitbi bor. Elektr bilan zaryadlangan quyosh
zarralari bizning sayyoramizga yetib kelganida ular Yerning magnet kuchlari
ta`sirida Shimoliy va Janubiy magnet qutblariga og`adi, natijada bu hududlarda
qutb yog`dusi vujudga keladi.
Olimlar Quyoshda dog`lar miqdori ortgan
kezlarda qutb yog`dusi kuchliroq va tez-tez bo`lishini payqashgan. Quyoshning
aynan dog`lari bor qismidan Yerda qutb yog`dusini keltirib chiqaradigan
zarralarning o`ta kuchli oqimlari olam bo`shlig`iga otilib chiqadi.
Maqolani foydali yoki qiziqarli deb hisoblasangiz ijtimoiy tarmoqlardagi do`stlaringizga matnni belgilab tavsiya qiling!
Agarda Siz maqolada xatoni uchratgan bo'lsangiz, unda xato matnni belgilab, CTRL + ENTER klavishasini bosing va sayt ma'muriga xabarnoma jo'nating.