Iqlim o'zgarishi Yer yuzi uchun xavfli
![](http://geografiya.uz/uploads/posts/2017-05/1494941985_termometr.jpg)
Ammo afsuski, inson faoliyati jarayonida atmosferaga juda ham ko'p issiqxona gazlari chiqarilmoqda. Bir kunda jahonda 9 mlrd. litr neft yoqiladi va bu ko'rsatkich ortib bormoqda. Bunda bir kunda atmosferaga issiqxona gazlarini qancha hajmda chiqarilishini tasavvur qilish mumkin.
Shunday qilib, insonning aybi bilan sayyoraning tabiiy ko'rpasi ancha qalinlashdi. Ekolog va meteorolog olimlarning ta'kidlashlaricha, so'nggi 15 yil insoniyat tarixida eng issiq yillar bo'ldi. Haroratning ortishi tufayli iqlim o'zgarishi jarayonlari boshlandi. Atmosfera girdobining tezligi va harakat yo'nalishlari o'zgarmoqda, ummonlarda oqimlar, fasllar almashmoqda. Haroratning ortishi emas, iqlimning tobora bashorat qilib bo'lmayotganligi xavotirli. Biz har kuni toshqinlar, qurg'oqchiliklar, tornado, sunami, yong'inlar, yer silkinishlari va g'ayritabiiy do'l haqida eshitamiz.
XX asrning 60-yillari oxirida erdagi qor va muz qoplami 15 foizga qisqardi. Tog' muzliklarining ham erdagi chekinishi kuzatilmoqda. Arktikadagi muzlik qalinligi esa deyarli 40 foizga qisqardi.
Olimlar iqlim o'zgarishi bilan yer yuzidan o'simlik va hayvonot turlarining 15-40 foizgacha yo'qolishi mumkinligini hisoblab chiqishgan. Jahonda iqlimning global o'zgarishidan manfaatli bo'lgan birorta ham mamlakat yo'q. Sug'urta kompaniyalarining baholashiga ko'ra, iqlim o'zgarishi bilan bog'liq tabiiy falokatlardan iqtisodiy yo'qotishlar yiliga 90 mlrd. AQSh dollariga etadi.
Iqlim o'zgarishi – iqlim o'rtacha holatining statistik o'zgarishi ahamiyati yoki uzoq bir vaqt (odatda 10 yil va undan ortiq muddatlar) oralig'ida o'zgarishni anglatadi. Iqlim o'zgarishi ichki tabiiy o'zgarish jarayonlari, tashqi ta'sir oqibatida ham kelib chiqishi mumkin.
Issiqxona gazlari tashlamalari bo'yicha O'zbekistan Respublikasi majburiyatlari quyidagicha:
- iqlim o'zgarishi oqibatlariga moslashish yo'llari va yumshatish choralarini ishlab chiqish, issiqxona gazlari tashlamalarini qisqartirish bo'yicha choralarni amalga oshirish, kadrlarni tayyorlash, keng jamoatchilikni xabardor qilish;
- iqlim o'zgarishi sohasida loyihalar, shu jumladan sof taraqqiyot mexanizmi bo'yicha loyihalarini tayyorlash va amalga oshirish.
- Shunday qilib, tabiiy ofatlarning ko'pchiligi iqlim o'zgarishiga bevosita sababchidir. O'z navbatida, u ham har birimizning kun bo'yi energetik resuruslarni o'ylamay sarflashimiz natijasi. Kelajakda iqlim o'zgarishlari yanada jiddiy oqibatlari bilan tahdid solishi hech gap emas. Bu jarayonni imkon qadar sekinlashtirish lozim, zero ona sayyora barchamizning uyimizdir.
S.QURBONNAZAROV
Maqolani foydali yoki qiziqarli deb hisoblasangiz ijtimoiy tarmoqlardagi do`stlaringizga matnni belgilab tavsiya qiling!
Agarda Siz maqolada xatoni uchratgan bo'lsangiz, unda xato matnni belgilab, CTRL + ENTER klavishasini bosing va sayt ma'muriga xabarnoma jo'nating.